Het Vlaams Instituut voor Geschiedenis (VIGES) werd in 2007 opgericht door de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten en de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde ter ondersteuning van de uitgave van het Nationaal Biografisch Woordenboek. Daarnaast stelt het VIGES zich tot taak een aantal bijkomende projecten te realiseren in dienst van het geschiedkundig onderzoek in Vlaanderen, zoals het ter beschikking stellen van de biografische informatie via het internet.

Tot die andere projecten van het VIGES behoren o.m. het tot stand brengen van databanken (een eerste is de aanvulling van het repertorium van Ambtsdragers en Ambtenaren in de Nederlanden i.s.m. het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis) en de organisatie van historische debatten.

Het onderzoek voor de aanvullingen van het repertorium van Ambtsdragers en Ambtenaren in de Nederlanden werd reeds opgestart met de periode 1813-1830.

Het eerste Historisch Debat ligt in het verlengde van het doel van het VIGES om de geschiedenis als discipline in de samenleving te profileren, in dit geval via een reflecterend debat met als thema "De maatschappelijke rol van de historicus", voor een publiek van zowel historici als leraars geschiedenis. Het uitgangspunt is het recent verschenen boek van E. Witte "Voor vrede, democratie, wereldburgerschap en Europa: Belgische historici en de naoorlogse politiek-ideologische projecten 1944-1956", Kapellen, 2009.

Tweede historische debat: Geschiedenis en erfgoed, bondgenoten of concurrenten?

Op 9 februari 2012 organiseert het VIGES zijn tweede debat over een maatschappelijk relevant onderwerp in verband met de geschiedenisbeoefening in Vlaanderen. Met "Geschiedenis en erfgoed, bondgenoten of concurrenten?" heeft het VIGES het doel de relatie tussen de geschiedenisbeoefening en de erfgoedwerking in Vlaanderen af te tasten en ook te vergelijken met wat er in Franstalig België gebeurt.

Programma:

13.00 u: Onthaal
13.30 u: Welkom en inleiding door prof. dr. Els Witte, voorzitter VIGES
13.40 u: Willem Frijhoff: De historicus uitgedaagd: erfgoed, geschiedbeoefening en de herinneringsgemeenschap van morgen
14.10 u: Marc Jacobs: "Double b(l)ind" of meerlagig pragmatisch: hedendaagse praktijken met “het verleden”
14.35 u: Jan De Maeyer: Het Vlaamse erfgoeddecreet en de culturele archiefinstellingen: interactie tussen onderzoek en beheer
15.00 u: Jean-Pierre Nandrin: Un patrimoine négligé. Les centres d’archives privés en communauté française
15.25 u: Pauze
15.45 u: Bert De Munck: Geschiedenis en erfgoed: een paradigmatisch verschil
16.00 u: Karel Velle: Archieven: beheerders van cultureel erfgoed of van relevante historische informatie?
16.15 u: Pierre Delsaerdt: Onderzoek en erfgoedzorg in bibliotheken
16.30 u: Marc Boone: Geschiedenis en erfgoed: een verhaal van bange academici of het afschermen van corporatistische monopolies? Een bescheiden reflectie vanuit het standpunt van een lokaal historisch tijdschrift
16.45 u: Wout De Vuyst: STAM: de geschiedenis van een stad in beeld
: Interventies:
17.00 u: Adriaan Linters: Onbekend, onbemind?
17.15 u: Dominique Allard: Erfgoedzorg, vertrouwen en inzet. De specifieke rol van een onafhankelijke stichting van openbaar nut
17.30 u: Leen Van Dijck: Archieven: niet alleen voor historici
17.45 u: Christina Ceulemans: De bijdrage van de wetenschap tot het behoud van het erfgoed
18.00 u: Gustaaf Janssens: De Koninklijke Commissie voor Geschiedenis en de ontsluiting van bronnen
18.15 u: Nico Wouters: Het erfgoed van de oorlog als lakmoesproef van de publieksgeschiedenis in
18.30 u: Publieke discussie
19.00 u: Receptie

Meer informatie en inschrijving: zie folder

Nationaal Biografisch Woordenboek deel 20 verschenen

Het Nationaal Biografisch Woordenboek (NBW) ging van start in 1961, en na 50 jaar verschenen 20 delen. Als jubileumnummer is deel 20 extra dik en rijk aan inhoud. Het kersverse boek bevat 143 trefwoorden voor 114 biografieën van figuren uit nagenoeg alle periodes uit onze geschiedenis.

De traditionele sectoren (politiek, wetenschappen, geneeskunde, k lassieke kunsten, literatuur, adel en religie) zijn goed vertegenwoordigd, maar er is een verbreding naar jonge maatschappelijke fenomenen zoals film (Jan Vanderheyden, Gaston Schoukens), media (Daniël van Avermaet, Piet van Brabant), ballet (Lea Daan, Maurice Béjart, Jorge Donn e.a.), andere podiumkunsten en chanson (Rezy Verschueren, Ann Christy) en avant-garde (Ann Salens, Jan Walravens). Ook figuren die op de barricaden hebben gestaan voor maatschappelijke emancipatie kregen een plaats, o.m. op het terrein van de vrouwenbeweging (Rina van der Haegen, Georgine Blanchaert) en de maatschappelijke integratie van mensen met een functiebeperking (Myriam van Acker). Er is een ruim aandeel voor de architectuur (Renaat Braem, Marc Dessauvage, K.N. Elno, Jozef Viérin…), de gouden eeuw van onze schilderkunst (Otto Vaenius, Adriaen Brouwer), de 19^de- en 20^ste-eeuwse schilderkunst (César de Cock, Ernest Slingeneyer, Albert Saverys, Antoine Mortier…), de literatuur (Willem Elsschot, Geert Pynenburg, Roger van de Velde, Jan Walravens, Albert Westerlinck…), de politiek (Gaston Geens, André Molitor, Robert Capelle, Andries Dequae…), natuurwetenschappen (Marc Vanwormhoudt, Raymond Snoeys, Van Dormael, Hanuise, Sachs en Wauters), geneeskunde (Andries Gyselen, Albert Lacquet, Gerard van der Schueren), historici (Van ’t Dack, IJsewijn, Merecy, Reekmans…) en hoge ambtenaren (Hubert Ansiaux, Gregoir Brouhns).

De caleidoscoop die hierdoor ontstaat is boeiend gevarieerd en gebouwd op degelijk wetenschappelijk onderzoek. Daarbij zijn twee figuren van een bijzondere orde, i.c. Emile Vandervelde, langs wiens biografie de gehele nationale en internationale politiek tussen ca. 1890 en 1940 te volgen is, en Pieter Paul Rubens, diplomaat en kunstschilder, katalysator van de Antwerpse kunstmarkt tussen 1610 en 1640, wiens biografie een boek in dit boek vormt met talrijke nieuwe ontdekkingen over zijn leven.

Het nieuwe Nationaal Biografisch Woordenboek wordt voorgesteld op donderdag 15 december 2011 om 17.00 uur in het Auditorium Albert II van het Paleis der Academiën

Programma

16u45 Onthaal
17u00 Verwelkoming door Prof. Dr. G. van Outryve d’Ydewalle, vast secretaris
17u05 Inleiding tot deel 20 door Prof. Dr. W. Waterschoot, voorzitter van de Commissie NBW

Vier toelichtingen bij het NBW deel 20 van uit diverse disciplines:

17u15 Prof. Dr. K. Van der Stighelen: de schilderkunst
17u35 Prof. Dr. F. Strauven: de architectuur
17u55 Prof. Dr. M. Van der Aa: de letterkunde
18u15 Prof. Dr. B. De Wever: de politiek

Inschrijven kan bij hans.rombaut[apenstaart]skynet.be of per post, met behulp van de brochure. Bestellen van het nieuwe deel kan ook met deze brochure.

Historische debatten 1: De maatschappelijke rol van de historicus

Nam plaats op 5 februari 2010

De acta van deze debatnamiddag zijn verschenen als Standpunt van de Academie en kunnen worden aangeschaft mbv. onderstaande gegevens.

Deze bundel heeft de titel De maatschappelijke rol van de geschiedenis. Historici aan het woord meegekregen en werd gepubliceerd in de reeks ‘Standpunten’ van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten. Het boek bevat bijdragen van Els Witte, Gita Deneckere, Jo Tollebeeck, Bruno de Wever, Rudi van Doorslaer, Pieter Lagrou, Dirk Luyten, Werner Goegebeur en Karel van Nieuwenhuyse en een weergave van het debat achteraf. De auteurs, die stuk voor stuk een grote autoriteit in het historisch onderzoek hebben, evalueren op kritische wijze de maatschappelijke rol van de geschiedenis in het algemeen en in zijn historische context, met bijzondere aandacht voor de diverse aspecten en varianten, waaronder de geschiedschrijving van de Vlaamse Beweging, van de Tweede Wereldoorlog, van de Emancipatiebewegingen, van de socialiserende rol van het geschiedenisonderwijs enzovoort. Het debat stond onder leiding van Walter Prevenier.

Belangstellenden kunnen deze publicatie verkrijgen aan 5 € bij de Academie. De portkosten belopen 1.68 € voor België, 5.40 € voor € pa en 6.30 € voor de rest van de wereld. Overschrijven kan op het rekeningnummer 734-0217072-92 van VIGES, Egmontstraat 11, 1000 Brussel. Voor 6.68 € (voor België), 10.40 € (voor het buitenland binnen Europa) en 11.30 € (voor de rest van de wereld) wordt de publicatie toegestuurd.

Bibliografische gegevens en bestellen:

De maatschappelijke rol van de geschiedenis. Historici aan het woord, (Standpunten van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten-Vlaams Instituut voor Geschiedenis), Brussel, 2010, 88 blz.
Wettelijk depot D/2010/0455/13
ISBN 9789065690692
Te verkrijgen aan 5 € exclusief portkosten bij:

Vlaams Instituut voor Geschiedenis, Egmontstraat 11, 1000 Brussel
Tel.: 02 545 04 56
Fax: 02 513 64 11
E-mail: hans.rombaut@skynet.be

Of

Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten
Hertogsstraat 1, 1000 Brussel
Tel.: 02 550 23 30
Fax: 02 550 23 25
E-mail: nico.lambrecht@kvab.be

Voorstelling NBW deel 19

Nam plaats op 25 november 2009

U kan de teksten van de voordrachten hieronder downloaden.

Voorstelling van het NBW deel 19 door de heer Werner Waterschoot, voorzitter van de redactiecommissie van het NBW. Hier te downloaden.

Toelichting bij een aantal figuren die werden opgenomen in deel 19 door enkele vakspecialisten:

Marc Boone, UGent: historici
Rajesh Heynickx, KULeuven: kunstenaars tijdens het Interbellum
Leen van Molle, KULeuven: gendergeschiedschrijving
Nick van Remortel, UAntwerpen: natuurwetenschappers
Els Witte, VUB: politici

De Académie royale de Belgique des Sciences, des Lettres et des Beaux Arts en de Nouvelle Biographie Nationale door Françoise Thomas. Hier te downloaden.

Deel 19 werd ook besproken door Marc Reynebeau op 8 december 2009 in het Klara-programma Babel, waarvan u de transcriptie hier kan downloaden.