Jeugdwerkloosheid

Juli 2014

Het standpunt Jeugdwerkloosheid is het sluitstuk van het eerste Denkersprogramma van de KVAB en bevat een aantal beleidsaanbevelingen en kritische reflecties omtrent de problematiek Jeugdwerkloosheid.

Download het standpunt hier


Dreigende metaalschaarste?

April 2014

Alle grondstoffen zijn eindig, in het bijzonder ook die van de metalen. Dat hebben de alarmkreten in de wereldpers aangetoond, nadat China in 2010 een embargo op de uitvoer van de zgn. zeldzame aardmetalen had ingesteld. Het was bekend dat de vraag naar de meeste metalen vanaf de industriële revolutie, zij het met periodische schommelingen, continu was toegenomen. Maar de relatieve toename voor de zgn. "basismetalen" zoals ijzer, koper en aluminium, blijft nog bescheiden in vergelijking met de relatieve toename van de vraag naar zgn. "technologiemetalen" tijdens de voorbije decennia.

Maar er zijn nog andere technologiemetalen dan de zeldzame aardmetalen. Zo zit Neodymium zowel in de magneten van de microfoon van je smartphone als in de magneten van een windmolengenerator, Europium in je TV-scherm, Gallium in LED-lampen, Indium in de nieuwste zonnepanelen, etc... Weinigen kennen deze exotische elementen maar ironisch genoeg zijn het elementen die in belangrijke mate ons leven in de 21e eeuw zullen bepalen.

Daarom is het belangrijk aandacht te hebben voor een dreigend schaarsteprobleem, zeker in een Europese en Vlaamse omgeving, waar wij niet over de noodzakelijke grondstoffen beschikken. Zal de ontginning van deze "metalen" spoedig een grens bereiken? Zullen de "kritieke" metalen voor ons steeds voldoende toegankelijk blijven? Zullen er binnenkort conflicten over ontstaan?

U kunt het rapport downloaden door onderstaand icoontjes te klikken, het bovenste voor de tekst van het standpunt, het onderste voor de appendices die erbij horen.

Download het standpunt hier

Download het standpunt hier


Archieven, de politiek en de burger

December 2013

Archieven zijn vooral bekend als bronnen van historische informatie, bijvoorbeeld voor het traceren van historische feiten of een persoonlijke stamboom. Archieven hebben echter ook bedrijfseconomische en juridische waarde. Door afwezigheid of onvolledigheid, of door gebrekkige toegankelijkheid van archieven kunnen maatschappelijk relevante feiten soms moeilijk onderzocht worden. Het faillissement van Sabena is daarbij een bekend voorbeeld. De juristen oordeelden dat zij de verantwoordelijkheid van deze of gene niet konden bewijzen door gebrek aan betrouwbare documenten of foute bewaring ervan.

Het maatschappelijke belang van archieven wordt gelukkig steeds beter onderkend. Het staat in toenemende mate op de politieke agenda, en door verschillende investeringen stijgt de professionalisering van het archiefbeleid. Toch blijft er een tekort aan kennis en opvolging, en worden ook vandaag nog archieven incidenteel of moedwillig vernield. Archivarissen moeten bijna dagelijks keuzes maken en die kunnen niet altijd neutraal zijn. Onder meer, bijvoorbeeld, bij overheidsarchieven is de keuze welke documenten vernietigd mogen worden en welke niet mogelijks – onbedoeld – niet neutraal. Ook tussen het noorden en zuiden van ons land bestaan grote verschillen en is overleg erg dringend. Het blijft dus belangrijk om overheid en gebruikers verder te herinneren aan de opdracht en het belang van archiefdiensten en archivarissen.

Download het standpunt hier


Federalisme/confederalisme, en de weg er naar toe...

December 2013

Verschillende politieke partijen hebben er al meermaals voor gepleit om België na de verkiezingen om te vormen tot een confederatie. Op een zucht van de verkiezingen van 25 mei gaat professor Staatsrecht Jan Velaers voor u na wat zij daar precies mee bedoelen. Confederalisme blijkt namelijk lang niet bij iedereen of op hetzelfde ogenblik dezelfde betekenis te hebben…

Voor de ene blijkt confederalisme te bestaan uit niet meer dan een verdieping van het federalisme, door het zwaartepunt van de bevoegdheden bij de deelstaten te leggen. Anderen willen artikel 35 van de grondwet ten uitvoer brengen, en de residuaire bevoegdheden zonder omwegen aan de deelstaten toekennen. En nog weer anderen nemen confederalisme tot het uiterste, waarbij de deelstaten de dragers worden van de soevereiniteit.

Met voorbeelden en theorie haalt Jan Velaers de begripsverwarring stap voor stap uit elkaar, en brengt hij de duidelijkheid die de kiezer op 25 mei nodig heeft.

Download het standpunt hier


Van blended naar open learning? Internet en ICT in het Hoger onderwijs

Juli 2013

Sinds het begin van dit millennium hebben de ontplooiingsmogelijkheden voor blended learning zich enorm uitgebreid als gevolg van de ontwikkelingen en doorbraken in de technologie, de veralgemeende beschikbaarheid van PC’s en draadloze technologie en de drukke activiteit van studenten en docenten op het internet en in de sociale netwerken.Voortrekkers aan de verschillende instellingen ontwikkelen intussen zeer innovatieve onderwijsvormen (“ really” open learning) en geavanceerde technieken om het leerproces te monitoren (learning analytics).

Met blended learning is een meer “student-gecentreerde” benadering van het leren mogelijk, wat leidt tot betere leerresultaten en een dieper inzicht. Met blended learning kunnen ook flexibele scenario’s voor deeltijds lerenden uitgekiend worden. Toch is de weg naar “blended “ en open leren niet alleen bezaaid met rozen, maar ook met uitdagingen en valstrikken, zoals de betrouwbaarheid en het niveau van de digitale leerinhouden en van de online examinering, evenals het gevaar voor verwaarlozing van de sociale vaardigheden en attitudes.

Het rapport eindigt met een algemene “conclusie en aanbeveling”: er is nood aan een systemische visie over de optimale valorisatie van de ICT en het internet voor het nieuwe hoger onderwijs van de 21-ste eeuw.

Download het standpunt hier


De gerechtelijke hervorming: een globale visie

Juni 2013

De modernisering van justitie staat sinds verschillende decennia op de politieke agenda, maar werd nog steeds maar gedeeltelijk gerealiseerd. Eind 2011 organiseerde de Klasse van de Menswetenschappen (KMW) van de Koninklijke Vlaamse Academie van België een congres over de hervorming van de administratieve, privaatrechtelijke en strafrechtelijke rechtsbedeling. Tevens werd ingegaan op de coördinatie van de justitiële en administratieve rechtsbedeling, de eenheidsrechtbank, het management van rechtscolleges en de besluitvorming op het gebied van gerechtelijke hervorming. In aansluiting op het congres maakte de KMW een aantal aanbevelingen over de gerechtelijke hervorming over aan de minister van Justitie. Om deze aanbevelingen een grotere verspreiding te geven, worden zij nu afzonderlijk gepubliceerd in de reeks Standpunten van de Academie.

Download het standpunt hier


De maakindustrie: Motor van welvaart in Vlaanderen

April 2013

De Koninklijke Academie is van oordeel dat het ogenblik gekomen is om dringend een bijkomende impuls te geven om ons industrieel weefsel te versterken. Eén van de opmerkelijkste conclusies van dit Standpunt is dat de krachten van onze internationaal gereputeerde onderzoekscentra in de maakindustrie dienen te worden gebundeld in een Strategisch Onderzoekscentrum (SOC) Maakindustrie, met een gestructureerd overleg met de Triple Helix partners. Andere aanbevelingen hebben betrekking op de rol van overheidsinitiatieven en overlegstructuren, de herwaardering van het technisch onderwijs, de aard van doctoraten, de opleiding tot ondernemerschap, de nood aan maatschappelijke draagkracht en incubatiefondsen. Het rapport wijst de een mogelijke weg om werkgelegenheid en welvaart in Vlaanderen te houden.

Download het standpunt hier


Geschiedenis en erfgoed, bondgenoten of concurrenten?

December 2012

Met dit debat wilde het VIGES van gedachten wisselen over de relaties tussen de geschiedbeoefening en de cultureel-erfgoedwerking in Vlaanderen en daarbuiten. Het debat werd opgebouwd rond de keynote lecture van Willem Frijhoff, met als titel: "de historicus uitgedaagd". Verschillende sprekers gaven nadien standpunten vanuit hun sector, o.m. de culturele en privaatrechterlijke archiefinstellingen (ook in Wallonië), de bibliotheeksector, de publieke archieven als beheerders van cultureel erfgoed, de beleidsmatige aspecten versus de geschiedenisopleiding, de traditionele historiografie en het erfgoedbeleid van de overheid, het erfgoed en het historisch onderzoek naar de Wereldoorlogen, gevolgd door interventies uit nog meer sectoren of betrokken instituten zoals de industriële archeologie, de Koning Boudewijnstichting, Het Letterenhuis met als standpunt dat archieven niet alleen voor historici zijn, de bijdrage van de wetenschap tot het behoud van erfgoed (KIK), de Koninklijke Commissie voor Geschiedenis, het STAM als één van de stedelijke musea enzovoort, met tot slot de weergave van het publieksdebat.

Meer informatie (en de bestelmogelijkheden) is hier te vinden: http://www.kvab.be/publicaties/boekdetail.aspx?id=2436.


Elektrische Voertuigen

Februari 2012

Omdat elektrische wagens:

  • plaatselijk geen luchtverontreiniging veroorzaken;
  • veel goedkoper rijden dan benzine- en dieselwagens;
  • geen motor- of uitlaatlawaai genereren;
  • minder onderhoud vragen;
  • gemakkelijk thuis, op het werk of in de parkeergarage kunnen bijgeladen worden;
  • maar een beperkt rijbereik hebben van 100 à 150 km;

zijn ze ideaal voor stedelijk en interstedelijk verkeer.

Waarom ze dan niet massaal in onze steden op onze wegen verschijnen is te wijten aan hun hoge aanschafprijs die meer dan 50% boven de prijs van een vergelijkbare benzinewagen ligt. Deze te hoge aankoopprijs is volledig te wijten aan de prijs van het aantal batterijen dat nodig is om onder alle weeromstandigheden een autonomie of rijbereik van tenminste 100 km te realiseren.

De actueel te hoge aankoopprijs kan enkel gereduceerd worden door intensief onderzoek en ontwikkeling om, op de eerste plaats, de batterijkost gevoelig te doen dalen, maar ook om de prijs en prestaties van alle andere onderdelen, waaronder zeker de motor, te optimaliseren.

Uiteraard zal ook de stijgende productie en verkoop van elektrische wagens een geleidelijke prijsdaling veroorzaken.

Om de penetratie van elektrische wagens in het stadsverkeer (waar hun positieve milieubijdrage maximaal is) en voor het woon-werk-verkeer te stimuleren kunnen de overheden, en de werkgevers een belangrijke bijdrage leveren, namelijk:

  • elektrische wagens vrij laten parkeren in steden;
  • ze ook rijbanen voorbehouden aan bussen laten gebruiken;
  • verkeersbelasting en BIV sterk reduceren;
  • milieusubsidie bij aankoop;
  • bij woon-werk-verkeer een verhoogde belastingsaftrek voor de gereden kilometers;
  • specifieke ondersteuningsacties door de werkgevers;
  • oplaadmogelijkheden op publieke en privéparkings, ook bij de werkgever;

Download het standpunt hier


Enthousiast en effectief communiceren over wetenschap en techniek

Februari 2012

De interesse in wetenschap bij de bevolking ligt relatief hoog, zo blijkt uit onderzoek. Bijna alle wetenschappers vinden het hun verantwoordelijkheid of plicht om te communiceren naar een lekenpubliek. Anderzijds blijkt geïnformeerd worden een nood die niet optimaal wordt ingevuld en zelfs dat de gemiddelde persoon zijn kennis over Wetenschap en Techniek (W&T) vaak beperkt is. Instellingen die wetenschappelijke rapporten publiceren zijn bij uitstek de bron van wetenschappelijk duiding, maar kampen met de problematiek weinig impact te hebben op de samenleving. Ze kunnen hun communicatiemodel verleggen van eenrichtingstransmissie naar het upstream engagement-model. De pers is een klassieke bondgenoot in het verspreiden van informatie, maar ook zij beantwoordt niet aan het upstream engagement-model.

  • Aanbevelingen voor instellingen die rapporten maken:
    • Afstappen van de idee dat het rapport zowel de communicatievector als de eigenlijke inhoud is
    • Gebruik maken van verschillende communicatiestrategieën:
      • Lekentekst/perstekst, differentiatie van doelpublieken
      • Symposium, best met alle stakeholders
  • Aanbevelingen voor de Vlaamse overheid (EWI):
    • Structurele en langdurige ondersteuning van wetenschapscommunicatie
    • Verbeterde databases
  • Aanbevelingen voor het middelbaar onderwijs:
    • De attitudes van jongeren ivm. hun loopbaan zijn veranderd: op school moet de gedachte heersen dat een wetenschappelijke carrière beter bij deze attitude past dan een andere carrière, en dat dit niet wil zeggen dat men zich dan begraaft in een 'saaie' omgeving.
  • Aanbevelingen voor het hoger onderwijs:
    • 'Lekenpraatje'
    • Interdisciplinaire opleiding wetenschapscommunicatie
    • Wetenschapscommunicatie-index naast citatie-indices als motor voor betere communicatie.

Download het standpunt hier


1 / 5