Informaticawetenschappen in het leerplichtonderwijs

April 2015

Dit standpunt bepleit en beargumenteert de noodzaak om elke jongere een opleiding informaticawetenschappen aan te bieden die toelaat om informaticavaardig te worden. Informaticavaardigheid gaat verder dan louter digitale geletterdheid, en houdt ook in dat de jongere in staat moet zijn computationeel te denken. Computers zijn onmisbaar geworden, zowel in het professionele leven als in de privésfeer. Om de technologische evolutie te kunnen volgen is het van groot belang dat alle jongeren niet alleen de bestaande technologie leren gebruiken, maar ook de onderliggende werking leren begrijpen. Om de technologische evolutie te kunnen sturen, is het nodig dat voldoende jongeren in staat en gemotiveerd zijn om nieuwe technologie te creëren. Om deze doelstellingen te realiseren, dient het onderwijs van de informatica in het leerplichtonderwijs grondig hervormd te worden. In het basis- en secundair onderwijs dient een basisopleiding informaticawetenschappen opgenomen te worden, waarop in specifieke STEM-richtingen voortgebouwd wordt. Een nieuw leerprogramma, goed opgeleide leraars en een goede informatica-infrastructuur zijn broodnodig.

Ons leerplichtonderwijs is de belangrijkste actor om volgende generaties voor te bereiden op het leven, zowel professioneel als privé. De digitalisering van onze maatschappij kan haar voordelen alleen waarmaken als het onderwijs aangepast is aan deze digitale realiteit. Informaticawetenschappen is een autonome wetenschap geworden met haar eigen manier van denken, en haar eigen basisbegrippen, te vergelijken met wiskunde, natuurkunde, en andere wetenschappen, die haar plaats in het onderwijs verdient. Het moet duidelijk zijn dat het hier niet gaat over het onderwijs van de traditionele vakken met de steun van informaticahulpmiddelen maar wel over de informaticawetenschappen zelf als vormend vak.

Meer informatie op de webpagina van dit standpunt.

Download het standpunt hier

Download het standpunt hier


Fiscale autonomie

December 2014

Sinds enkele jaren is het empirisch vergelijkend onderzoek naar de economische effecten van staatkundige decentralisatie op gang gekomen. Veel van de hoge verwachtingen omtrent de gunstige welvaartseffecten die het economisch federalisme heeft gesteld, worden door dit onderzoek niet bevestigd. Deze bijdrage betreft de vraag of het verwerven van fiscale autonomie door deelstaten en lokale overheden tot budgettaire discipline aanspoort. In een onderzoek van 27 OESO-landen, waaronder 7 federaties, over de periode 1995-2009 werd een bescheiden positief budgettair effect van de subnationale fiscale autonomie vastgesteld indien zij een minimumdrempel overschrijdt. Federale dotaties aan subnationale overheden die dit minimum aan fiscale autonomie niet bereiken, leiden blijkbaar niet tot budgettaire laksheid.

Download het standpunt hier


Innovatief ondernemerschap via spin-offs van kenniscentra

December 2014

Verschillende denktanks en beleidmakers hebben hun bezorgdheid geuit over het jaar na jaar dalend aantal startende ondernemingen in Vlaanderen. Tegen deze trend in stelt men echter vast dat het aantal nieuwe spin-offs van kenniscentra (universiteiten, hogescholen, strategische onderzoekscentra) stelselmatig toeneemt. Deze spin-offs situeren zich vooral in innovatieve domeinen zoals biotechnologie, ICT, energie- en milieutechnologie en in de dienstensector.

De overheden en het bestaande industriële weefsel van de regio spelen uiteraard een belangrijke rol als katalysator bij de ontwikkeling van deze spin-offs.

In dit standpunt wordt nagegaan welke bijkomende initiatieven de diverse stakeholders (overheden, onderwijs, kenniscentra) kunnen nemen om deze positieve evolutie nog te versterken. Het stimuleren van innovatie is immers een topprioriteit voor een regio als Vlaanderen.

Download het standpunt hier


Medische technologie

November 2014

Gezondheidstechnologie is voor de World Health Organization (WHO) van het hoogste belang voor het tot stand komen van stabiele en duurzame mondiale gezondheidssystemen. Medische technologie omvat de toepassing van wetenschappelijke kennis en technieken in het brede domein van de gezondheidszorg. In dit Standpunt echter werd de focus bewust beperkt tot ‘medical devices’, zoals bv. medische beeldvorming, implantaten, sensoren, etc. Medical devices hebben tot doel behandelingen te optimaliseren, de patiënt meer comfort te geven en finaal uiteraard levens te redden.

Opdat Belgische bedrijven en start-ups een leidende rol zouden kunnen spelen in deze sector, pleiten de auteurs van dit Standpunt voor de oprichting van een uniek platform (MedTechplatform Flanders en MedTech.be innovatieconsortium) waar overheid, industrie, onderzoekswereld en ziekenhuissector met elkaar in overleg kunnen treden. Een geïntegreerde aanpak en een efficiënte dialoog tussen deze stakeholders, waarbij het belang van de patiënt centraal wordt gesteld, zijn immers basisvoorwaarden voor succes.

U kunt het rapport downloaden via onderstaande icoontjes: het bovenste voor de tekst van het standpunt, het onderste voor de bijhorende appendix.

Download het standpunt hier

Download het standpunt hier


Voor een verantwoord beheer van ons kunstpatrimonium

Oktober 2014

Sedert de jaren 1960 hebben er zich ingrijpende veranderingen voorgedaan in de museumwereld. De musea, in oorsprong conservatieve instituties, transformeerden zich tot dynamische ondernemingen gericht op massacommunicatie en -consumptie. Zij gingen met elkaar wereldwijd samenwerkingsverbanden aan om door onderlinge uitwisseling grootse en wervende tentoonstellingen op te zetten – megashows die niet alleen in de betrokken musea maar ook op andere plekken in diverse landen en continenten aan het publiek worden vertoond. Deze evenementen, die naar verluidt opgezet worden met nobele intenties zoals de democratisering van de kunst en de onderlinge verstandhouding tussen de naties, komen in feite voornamelijk neer op een mercantiele exploitatie van de kunstwerken. Het is een soort ruilverkeer waarbij de kunstwerken, en niet in het minst de topwerken die tot het beste behoren van wat de diverse culturen hebben voortgebracht, voortdurend aan zware risico’s worden blootgesteld. Oude meesterwerken zijn hoegenaamd niet bestand tegen het transport dat de uitwisseling tussen de musea impliceert. Beschadigingen aan oude schilderijen zijn in feite onherstelbaar. De beste restauratie kan niet meer zijn dan een geslaagde prothese. Vandaar dat wij pleiten voor een totaal verbod op de uitwisseling en het transport van oude meesterwerken, en voor een radicaal conservatief museumbeleid.

Download het standpunt hier


Jeugdwerkloosheid

Juli 2014

Het standpunt Jeugdwerkloosheid is het sluitstuk van het eerste Denkersprogramma van de KVAB en bevat een aantal beleidsaanbevelingen en kritische reflecties omtrent de problematiek Jeugdwerkloosheid.

Download het standpunt hier


Dreigende metaalschaarste?

April 2014

Alle grondstoffen zijn eindig, in het bijzonder ook die van de metalen. Dat hebben de alarmkreten in de wereldpers aangetoond, nadat China in 2010 een embargo op de uitvoer van de zgn. zeldzame aardmetalen had ingesteld. Het was bekend dat de vraag naar de meeste metalen vanaf de industriële revolutie, zij het met periodische schommelingen, continu was toegenomen. Maar de relatieve toename voor de zgn. "basismetalen" zoals ijzer, koper en aluminium, blijft nog bescheiden in vergelijking met de relatieve toename van de vraag naar zgn. "technologiemetalen" tijdens de voorbije decennia.

Maar er zijn nog andere technologiemetalen dan de zeldzame aardmetalen. Zo zit Neodymium zowel in de magneten van de microfoon van je smartphone als in de magneten van een windmolengenerator, Europium in je TV-scherm, Gallium in LED-lampen, Indium in de nieuwste zonnepanelen, etc... Weinigen kennen deze exotische elementen maar ironisch genoeg zijn het elementen die in belangrijke mate ons leven in de 21e eeuw zullen bepalen.

Daarom is het belangrijk aandacht te hebben voor een dreigend schaarsteprobleem, zeker in een Europese en Vlaamse omgeving, waar wij niet over de noodzakelijke grondstoffen beschikken. Zal de ontginning van deze "metalen" spoedig een grens bereiken? Zullen de "kritieke" metalen voor ons steeds voldoende toegankelijk blijven? Zullen er binnenkort conflicten over ontstaan?

U kunt het rapport downloaden door onderstaande icoontjes te klikken, het bovenste voor de tekst van het standpunt, het onderste voor de appendices die erbij horen.

Download het standpunt hier

Download het standpunt hier


Archieven, de politiek en de burger

December 2013

Archieven zijn vooral bekend als bronnen van historische informatie, bijvoorbeeld voor het traceren van historische feiten of een persoonlijke stamboom. Archieven hebben echter ook bedrijfseconomische en juridische waarde. Door afwezigheid of onvolledigheid, of door gebrekkige toegankelijkheid van archieven kunnen maatschappelijk relevante feiten soms moeilijk onderzocht worden. Het faillissement van Sabena is daarbij een bekend voorbeeld. De juristen oordeelden dat zij de verantwoordelijkheid van deze of gene niet konden bewijzen door gebrek aan betrouwbare documenten of foute bewaring ervan.

Het maatschappelijke belang van archieven wordt gelukkig steeds beter onderkend. Het staat in toenemende mate op de politieke agenda, en door verschillende investeringen stijgt de professionalisering van het archiefbeleid. Toch blijft er een tekort aan kennis en opvolging, en worden ook vandaag nog archieven incidenteel of moedwillig vernield. Archivarissen moeten bijna dagelijks keuzes maken en die kunnen niet altijd neutraal zijn. Onder meer, bijvoorbeeld, bij overheidsarchieven is de keuze welke documenten vernietigd mogen worden en welke niet mogelijks – onbedoeld – niet neutraal. Ook tussen het noorden en zuiden van ons land bestaan grote verschillen en is overleg erg dringend. Het blijft dus belangrijk om overheid en gebruikers verder te herinneren aan de opdracht en het belang van archiefdiensten en archivarissen.

Download het standpunt hier


Federalisme/confederalisme, en de weg er naar toe...

December 2013

Verschillende politieke partijen hebben er al meermaals voor gepleit om België na de verkiezingen om te vormen tot een confederatie. Op een zucht van de verkiezingen van 25 mei gaat professor Staatsrecht Jan Velaers voor u na wat zij daar precies mee bedoelen. Confederalisme blijkt namelijk lang niet bij iedereen of op hetzelfde ogenblik dezelfde betekenis te hebben…

Voor de ene blijkt confederalisme te bestaan uit niet meer dan een verdieping van het federalisme, door het zwaartepunt van de bevoegdheden bij de deelstaten te leggen. Anderen willen artikel 35 van de grondwet ten uitvoer brengen, en de residuaire bevoegdheden zonder omwegen aan de deelstaten toekennen. En nog weer anderen nemen confederalisme tot het uiterste, waarbij de deelstaten de dragers worden van de soevereiniteit.

Met voorbeelden en theorie haalt Jan Velaers de begripsverwarring stap voor stap uit elkaar, en brengt hij de duidelijkheid die de kiezer op 25 mei nodig heeft.

Download het standpunt hier


Van blended naar open learning? Internet en ICT in het Hoger onderwijs

Juli 2013

Sinds het begin van dit millennium hebben de ontplooiingsmogelijkheden voor blended learning zich enorm uitgebreid als gevolg van de ontwikkelingen en doorbraken in de technologie, de veralgemeende beschikbaarheid van PC’s en draadloze technologie en de drukke activiteit van studenten en docenten op het internet en in de sociale netwerken.Voortrekkers aan de verschillende instellingen ontwikkelen intussen zeer innovatieve onderwijsvormen (“ really” open learning) en geavanceerde technieken om het leerproces te monitoren (learning analytics).

Met blended learning is een meer “student-gecentreerde” benadering van het leren mogelijk, wat leidt tot betere leerresultaten en een dieper inzicht. Met blended learning kunnen ook flexibele scenario’s voor deeltijds lerenden uitgekiend worden. Toch is de weg naar “blended “ en open leren niet alleen bezaaid met rozen, maar ook met uitdagingen en valstrikken, zoals de betrouwbaarheid en het niveau van de digitale leerinhouden en van de online examinering, evenals het gevaar voor verwaarlozing van de sociale vaardigheden en attitudes.

Het rapport eindigt met een algemene “conclusie en aanbeveling”: er is nood aan een systemische visie over de optimale valorisatie van de ICT en het internet voor het nieuwe hoger onderwijs van de 21-ste eeuw.

Download het standpunt hier


1 / 5